اسباببازی زیر یک سال: از ماه اول تا ماه دوازدهم، چه بخریم و چه نخریم
نوزاد یکماهه و نوزاد یازدهماهه تقریباً دو آدم متفاوتند. اولی فقط چهرهها و تضادهای تیره و روشن را از نزدیک دنبال میکند و دومی دنبال کشیدن خودش به سمت مبل است. به همین دلیل «بهترین اسباببازی برای نوزاد» جواب یکسانی ندارد و فقط با پرسیدن «چند ماهه؟» معنا پیدا میکند. در این راهنما اول قاعدههای ایمنی را میبینید، بعد برای هر ماه از ۱ تا ۱۲ میگوییم چه نوع اسباببازی به کار میآید و در آخر بر اساس بودجه، انتخاب هدیه را ساده میکنیم.
یونیسف هم درباره یادگیری نوزادان از راه بازی توضیح داده است. اگر دوست دارید بیشتر بخوانید، این صفحه یونیسف نقطه شروع خوبی است.
چرا انتخاب اسباببازی در سال اول مهم است؟
سال اول دوره رشد سریع دیدن، شنیدن، لمسکردن و هماهنگی چشم و دست است. اسباببازی مناسب فقط سرگرمی نیست و به شکل سادهای همین مهارتها را تمرین میدهد. اما یک نکته را باید همین ابتدا بپذیریم. هر نوزاد با سرعت خودش پیش میرود و سنهای این راهنما «بیشتر نوزادان» را توصیف میکند و مهلتی برای والدین نیست. اگر نگران چیزی بودید یا مهارتی که قبلاً داشت از بین رفت، با پزشک اطفال حرف بزنید.
قاعدههای ایمنی پیش از خرید هر اسباببازی
-
اندازه قطعات: هر قطعهای که از لوله ۳٫۲ سانتیمتری رد شود، برای کودک زیر سه سال خطر خفگی دارد. راه سریع خانگی این است که ببینید قطعه در لوله وسط رول دستمال کاغذی جا میشود یا نه. اگر جا شد، کنار بگذارید.
-
توپ: توپهایی با قطر ۴٫۴ سانتیمتر یا کمتر میتوانند در گلو گیر کنند. برای زیر یکسال توپ بزرگتر و نرم انتخاب کنید.
-
نخ و بند: نخ یا بندی بلندتر از ۱۸ سانتیمتر را کوتاه یا جدا کنید. این شامل آویز تخت و کالسکه هم میشود.
-
دهان و دست: نوزاد همه چیز را میمکد. دستههای باریک یا انتهای ریز جغجغه، و سوت یا صداهای قابل جدا شدن در اسباببازیهای فشاری خوب نیستند.
-
جنس: سیلیکون غذایی (Food-grade)، پارچه ضدحساسیت، پلاستیک بدون BPA و فتالات و رنگ غیرسمی. درز عروسکهای پارچهای باید محکم باشد و داخلشان دانه یا ذره پلاستیکی که بریزد نباشد.
-
باتری: محفظه باتری باید با پیچ بسته شود. باتری سکهای در دست نوزاد خطرناک است.
-
صدا: جغجغه و اسباببازیهای موزیکال ممکن است بلند باشند. صدای ملایم و قابل تنظیم بهتر است.
-
خواب: برای زیر یکسال، توصیه رایج ایمنی خواب این است که عروسک، پتو و آویز نرم داخل تخت هنگام خواب نباشد. اسباببازیهای نرم برای بیداری و بغل کردن در حضور شما هستند.
-
برچسب سنی: روی بسته به «۰+» یا «۳ ماه به بالا» نگاه کنید. اسباببازی دستدوم که برچسب و استاندارد روی آن نیست را با احتیاط بیشتر بررسی کنید.
نقشه سریع خرید بر اساس سن
| بازه سنی | نیاز رشدی غالب | اسباببازیهای مناسب | چرا مناسب است؟ |
|---|---|---|---|
| ۰ تا ۳ ماه | آرامش، دید نزدیک، شنیدن | کارت و آویز با کنتراست بالا، جغجغه خیلی سبک، عروسک پارچهای نرم برای بغل در بیداری | تحریک ملایم حسی و کمک به آرام شدن |
| ۳ تا ۶ ماه | گرفتن اشیا، به دهان بردن، غلت زدن | دندانگیر سیلیکونی، توپ نرم بافتدار، کتاب پارچهای ضدآب، جغجغه حلقهای | تقویت لامسه و مهارتهای دست و تسکین خارش لثه |
| ۶ تا ۹ ماه | نشستن، ضربه زدن، هماهنگی چشم و دست | حلقههای رویهمچین، لیوانهای تودرتو، آینه ایمن، تشک بازی با اسباب معلق | یادگیری اندازه و ترتیب، کشف علت و معلول |
| ۹ تا ۱۲ ماه | چهاردستوپا، ایستادن، تقلید صدا | مکعب نرم، طبل یا ساز ساده، اسباببازی فشاری و کشیدنی، کتاب مقوایی | تعادل، ریتم و هماهنگی حرکتهای بزرگ |
اسباببازی مناسب هر ماه، از ۱ تا ۱۲ ماهگی
در این بخش برای هر ماه به یک «کار اصلی» که نوزاد در آن سن بیشتر انجام میدهد اشاره کردهایم و اسباببازیای که به آن کار میخورد. اگر نوزاد شما چند هفته جلوتر یا عقبتر است، به ماه قبل یا بعد سر بزنید.
ماه اول: صورتها و تضاد رنگ
نوزاد تازهمتولدشده بیشتر چیزهای نزدیک را واضح میبیند و به تضاد تیره و روشن واکنش نشان میدهد. کارتهای سیاهوسفید یا آویز ساده با کنتراست بالا، با فاصله امن از صورتش، کافی است. بهترین اسباببازی این ماه هنوز صدا و صورت خود شماست.
ماه دوم: خیره شدن و دنبال کردن
در حدود دو ماهگی بسیاری از نوزادان چند ثانیه به یک اسباببازی نگاه میکنند و اشیای متحرک را با چشم دنبال میکنند. آویز تخت یا کالسکه که آرام بچرخد، یا عروسک رنگی که شما آهسته جابهجا میکنید، به همین مهارت کمک میکند. همه چیز را در حضور او انجام دهید و بعد از بازی جمع کنید.
ماه سوم: دستها بیدار میشوند
دستها بازتر میشوند و نوزاد شروع به ضربه زدن به اشیا میکند. تشک بازی با آویزهای سبک که به راحتی به آنها دست بزند، و جغجغه خیلی سبک که شما در دستش میگذارید مناسب است. دمرخوابی زیر نظر شما با تشک بازی هم همین ماهها شروع میشود.
ماه چهارم: گرفتن و تکان دادن
به تدریج نوزاد اسباببازیای را که در دستش گذاشتهاید نگه میدارد و دستهایش را به سمت اشیا میچرخاند. جغجغه با دسته کوتاه و قطور و حلقههای نرم انتخاب خوبی است. وزنشان باید خیلی کم باشد تا اگر به صورت خودش خورد آسیبی نبیند.
ماه پنجم: غلت زدن و کشف بافتها
رسیدن به چیزها و به دهان بردنشان بیشتر میشود. توپ نرم بافتدار، کتاب پارچهای و اسباببازیهایی با سطحهای مختلف (خشخشی، صاف، دانهدار) لمس را تقویت میکند. تمیزکردن آسان در این سن مهمتر از زیبایی است.
ماه ششم: دندانگیر و گفتگوی اولیه
در حدود شش ماهگی نوزاد با صدا و قیژقیژ با شما نوبتبازی میکند و برای بسیاری، دنداندرآوردن شروع میشود. دندانگیر سیلیکونی بافتدار، که بشود در یخچال سرد کرد، و کتاب مقوایی با تصاویر ساده جزو انتخابهای این ماهاند. اگر موزیکال میخرید، صدا قابل تنظیم باشد.
ماه هفتم: نشستن و دستبهدست کردن
نشستن با کمک یا بدون کمک، و جابهجا کردن اسباببازی بین دو دست باعث میشود حلقههای رویهمچین، مکعبهای نرم و اسباببازیهای با دستههای دو طرف جالب شوند. بازی «قایمباشک با پارچه» هم از همین ماهها جذاب میشود.
ماه هشتم: ضربه زدن و صدا ساختن
در هشت ماهگی نوزاد عاشق صدا درآوردن از اشیاست. طبل کوچک، ظروف بدون لبه تیز، قاشق چوبی بزرگ یا اسباببازیهایی که با فشار صدا میدهند مناسب است. آنچه در آشپزخانه برمیدارید باید از نظر اندازه و لبهها همردیف اسباببازی بررسی شود.
ماه نهم: کوبیدن دو شیء به هم
کوبیدن دو چیز به هم و پنهانکردن یک اسباببازی زیر پارچه و پیدا کردن دوبارهاش از بازیهای این ماه است. لیوانهای تودرتو، مکعب نرم و جعبههایی که چیزی در آن بیندازد و بردارد مناسب است.
ماه دهم: خزیدن و کشیدن
وقتی نوزاد حرکت میکند، اسباببازی هم باید حرکت کند. توپ نرم بزرگ که غلت بخورد، اسباببازیهای کشیدنی و تونل بازی نرم او را به دنبال خود میکشد. مراقب باشید محیط از اشیای کوچک تمیز باشد، چون در این ماه دسترسی زیاد میشود.
ماه یازدهم: ایستادن و تکیه
نوزاد برای بلند شدن به مبل یا میز تکیه میکند. اسباببازیهای فشاری و پایدار که تحمل تکیه را داشته باشد، یا میز فعالیت کوتاهی که واژگون نشود، به این مرحله میخورد. اسباببازی دارای چرخ سبک را بدون نظارت استفاده نکنید.
ماه دوازدهم: بازی با شما
در یکسالگی بازیهای دونفره مثل نوبت دادن یک توپ یا نگاهکردن به کتاب به هم، جذاب میشود. کتاب مقوایی، مکعبهای نرم بزرگتر، ظرفهای تودرتو و ساز ساده انتخابهای خوبیاند. از همینجا میتوانید به راهنمای اسباببازی ۱ تا ۳ سال سر بزنید.
پیشنهادهای فروشگاه بازیتو


دستههای پرکاربرد اسباببازی برای زیر یکسال
۱) اسباببازیهای آرامشبخش
آویز با ملودی ملایم، عروسکهای پارچهای ضدحساسیت و پتوی امنیتی (Lovey) برای بغلکردن در بیداری و کنار شما انتخابهای مناسبی هستند. در خواب، آنها را از تخت دور کنید.
۲) دندانگیر و اسباببازیهای سیلیکونی
برای تسکین خارش لثه از حدود ۳ تا ۶ ماهگی کمک میکنند. مدلهای بافتدار و آنهایی که میشود سرد کرد محبوباند.
۳) کتاب پارچهای و حمامی
کتابهای ضدآب و خشخشی با تصاویر پرتضاد توجه را نگه میدارند و عادت نگاه کردن به کتاب را از همان ابتدا شکل میدهند.
۴) ستهای رویهمچین و تودرتو
لیوانهای تودرتو و حلقههای رنگی، اندازه و ترتیب را به بازی تبدیل میکنند.
۵) تشک بازی و جیم نوزادی
برای تمرین غلت زدن و تقویت گردن و شانه. مدلی با آویزهای متنوع و بافتهای مختلف بخرید.
لیست اسباببازیهای نوزاد بازیتو:
اگر میخواهید بر اساس سن مرور کنید، اسباببازیهای تولد تا یکسال فقط محصولات این بازه را نشان میدهد و اگر به دنبال واکر یا کالسکهاید، دسته واکر و کالسکه را ببینید.
انتخاب هدیه بر اساس بودجه
-
بودجه کم: دندانگیر باکیفیت، جغجغه سبک، کتاب پارچهای کوچک.
-
بودجه متوسط: ست لیوان تودرتو، آینه ایمن، حلقههای رویهمچین، عروسک پارچهای.
-
بودجه ویژه: تشک بازی با آویزهای متنوع، آویز موزیکال با تایمر، یا یک پک هدیه ترکیبی.
اشتباههای رایج هنگام خرید
-
خرید اسباببازی پرنور و پرصدا که نوزاد را بیشازحد تحریک میکند.
-
انتخاب مدلهای دارای قطعه کوچک، لبه تیز یا نخ و ریسه بلند.
-
بیتوجهی به قابلشستن بودن. نوزاد همه چیز را در دهان میگذارد.
-
انتخاب اسباببازی خیلی پیشرفته یا خیلی ساده. اگر سن را اشتباه حساب کنید، نه کارایی دارد نه جذابیت.
-
گذاشتن عروسک یا آویز نرم داخل تخت هنگام خواب.
چکلیست نهایی
-
گروه سنی روی بسته با ماه نوزاد میخواند.
-
هیچ قطعهای در لوله ۳٫۲ سانتیمتری جا نمیشود.
-
نخ و بند از ۱۸ سانتیمتر بلندتر نیست.
-
صدا ملایم و قابل تنظیم است.
-
قابل شستن است و برای دستهای کوچک راحت است.
جمعبندی
برای نوزاد زیر یکسال سه چیز مهمتر از قیمت و برند است: ایمنی، تحریک ملایم و تناسب با ماه همان نوزاد. اول ماه نوزاد را بگویید و بعد سراغ اسباببازی بروید. اگر بین چند گزینه مرددید، ترکیب کتاب پارچهای، دندانگیر و جغجغه سبک انتخاب مطمئنی است و در بیشتر ماههای اول به کار میآید.
سوالات متداول
برای نوزاد ۰ تا ۳ ماه چه اسباببازیهایی مناسبتر است؟
آویز تخت و کالسکه با کنتراست بالا، کارتهای سیاهوسفید، جغجغه بسیار سبک و عروسک پارچهای نرم برای بغل کردن در بیداری. صدا و نور باید ملایم باشد و قطعه کوچک نداشته باشد.
اسباببازی نوزاد یکماهه چه باشد؟
در یکماهگی نیازی به اسباببازی متنوع نیست. کارت یا آویز با تضاد تیره و روشن در فاصله نزدیک و امن، و جغجغه خیلی سبک کافی است. صدا و صورت شما بهترین بازی همین ماه است.
نوزاد از چند ماهگی جغجغه را در دست نگه میدارد؟
بیشتر نوزادان حدود چهار ماهگی اسباببازیای را که در دستشان گذاشته شود نگه میدارند. هر نوزاد سرعت خودش را دارد. جغجغه باید سبک، با دسته قطور و بدون انتهای ریز باشد.
بهترین هدیه برای کاهش خارش لثه نوزاد چیست؟
دندانگیر سیلیکونی Food-grade و بافتدار، ترجیحاً مدلی که بشود آن را سرد کرد، خارش لثه را تسکین میدهد.
اسباببازی نوزاد هشتماهه چه باشد؟
نوزاد هشتماهه از صدا ساختن و ضربه زدن لذت میبرد. طبل کوچک، لیوانهای تودرتو، اسباببازی فشاری با صدای ملایم و کتاب مقوایی مناسب است. هر شیء خانگی را هم با همان قاعده اندازه و لبه بررسی کنید.
برای ۶ تا ۹ ماه چه چیزی بخریم تا مهارتها تقویت شود؟
حلقههای رویهمچین، لیوانهای تودرتو، آینه ایمن و تشک بازی با اسباب معلق. اینها هماهنگی چشم و دست، درک اندازه و تعادل را تمرین میدهند.
کوچکترین اندازه امن برای قطعات اسباببازی نوزاد چقدر است؟
قطعهای که از لوله ۳٫۲ سانتیمتری رد شود برای زیر سه سال خطر خفگی دارد. توپ با قطر ۴٫۴ سانتیمتر یا کمتر هم در گلو گیر میکند. نخ و بند هم بلندتر از ۱۸ سانتیمتر نباشد.
آیا اسباببازیهای موزیکال برای زیر یکسال مناسباند؟
بله، اگر صدا ملایم و قابل تنظیم باشد و ملودی کوتاه و آرام. از مدلهای خیلی پرصدا یا چراغهای زننده دوری کنید.
اسباببازی نرم را میشود داخل تخت نوزاد گذاشت؟
برای زیر یکسال توصیه رایج ایمنی خواب این است که عروسک، پتو و آویز نرم هنگام خواب داخل تخت نباشد. این اسباببازیها برای بیداری و بغل کردن در کنار شما هستند.
چطور با بودجه محدود هدیه خوبی بخریم؟
به جای وسیله بزرگ، سراغ کاربردیها بروید: دندانگیر باکیفیت، کتاب پارچهای کوچک یا جغجغه استاندارد. هم مفیدند و هم مقرونبهصرفه.